Lập ngân sách theo quy tắc 50/30/20 và chỗ cho giải trí Hitclub

Nhiều người chỉ nhận ra mình không có ngân sách khi cuối tháng đã không còn gì. Tiền không biến mất một cách bí ẩn; nó chảy qua hàng chục khoản nhỏ mà không khoản nào bị gọi tên. Khi một khoản giải trí như Hitclub không có "chỗ ngồi" riêng trong ngân sách, nó âm thầm ngồi nhờ chỗ của tiền ăn, tiền học hoặc tiền dự phòng.

Ảnh: goxy bgd / Unsplash

Cách đơn giản nhất để cho khoản ấy một chỗ ngồi hợp lý là quy tắc 50/30/20. WoolMap nhìn nó như việc kẻ bảng ghim thành ba vùng màu: vùng nền cho điều bắt buộc, vùng giữa cho điều mong muốn, vùng nhỏ cho tương lai. Mỗi tờ giấy chi tiêu chỉ được ghim đúng vùng của nó.

Ba vùng của quy tắc 50/30/20

Quy tắc này chia thu nhập thực nhận hằng tháng (sau thuế và các khoản trừ bắt buộc) thành ba phần:

• 50% cho nhu cầu thiết yếu. Tiền nhà, điện nước, ăn uống cơ bản, đi lại đi làm, bảo hiểm, trả nợ tối thiểu, học phí. Đây là những thứ bỏ đi thì cuộc sống đảo lộn.
• 30% cho mong muốn. Ăn ngoài, du lịch, mua sắm không cần gấp, đăng ký dịch vụ, và các khoản giải trí.
• 20% cho tiết kiệm và trả nợ thêm. Quỹ khẩn cấp, quỹ hưu trí, trả nợ vượt mức tối thiểu, mục tiêu lớn như mua nhà.

Đây là khung tham chiếu, không phải luật cứng. Ở thành phố đắt đỏ, vùng 50% có thể phình lên 60%; khi đó hãy giảm vùng mong muốn trước, không bao giờ cắt vùng tiết kiệm xuống bằng không.

Giải trí Hitclub nằm trong vùng 30

Điểm mấu chốt là chỗ ngồi: mọi khoản dành cho giải trí Hitclub thuộc vùng mong muốn, tuyệt đối không thuộc vùng thiết yếu hay vùng tiết kiệm. Điều đó kéo theo ba hệ quả thực tế.

1. Nó phải cạnh tranh với các mong muốn khác. Vùng 30% còn phải chứa cà phê, xem phim, quà tặng. Khi chi nhiều cho một thứ, các thứ khác phải nhường chỗ. Cảm giác "đánh đổi" này giúp bạn cân nhắc nghiêm túc hơn.
2. Nó có trần. Vùng 30% không co giãn. Hết hạn mức tháng này thì dừng, không mượn từ vùng 50% hay 20%.
3. Nó không được dùng tiền vay. Tiền vay hoặc tiền dành cho hóa đơn không bao giờ là tiền giải trí.

Cách tính hạn mức cụ thể

Giả sử thu nhập thực nhận hằng tháng của bạn là 15 triệu đồng. Phân bổ theo khung:

• Thiết yếu: 7,5 triệu.
• Mong muốn: 4,5 triệu.
• Tiết kiệm: 3 triệu.

Bây giờ hãy chia tiếp vùng 4,5 triệu cho các mong muốn của bạn. Một cách làm là liệt kê, rồi gán tỷ lệ: ăn ngoài 1,5 triệu, đi chơi cùng bạn bè 1 triệu, mua sắm 1 triệu, giải trí số như Hitclub chỉ phần còn lại hoặc một con số bạn tự chọn, ví dụ 500 nghìn. Con số này nên là số tiền mà nếu mất hoàn toàn bạn vẫn không bị ảnh hưởng, không phải con số bạn hy vọng quay lại.

Một mẹo hữu ích: chia hạn mức tháng thành các phần theo tuần. 500 nghìn mỗi tháng nghĩa là khoảng 125 nghìn mỗi tuần. Hết phần tuần thì nghỉ đến tuần sau. Chia nhỏ giúp bạn không "xài hết trong ba ngày đầu tháng".

Theo dõi: tờ ghi chú nhỏ nhưng đều đặn

Ngân sách không có ghi chép thì chỉ là lời hứa. Bạn không cần phần mềm phức tạp, chỉ cần:

• Một bảng tính hoặc ứng dụng ghi chú với bốn cột: ngày, khoản chi, vùng (thiết yếu, mong muốn, tiết kiệm), ghi chú tâm trạng.
• Ghi ngay khi vừa chi, đừng đợi cuối tuần.
• Tách riêng một dòng cho giải trí Hitclub để nhìn thấy tổng cộng.
• Tách tài khoản ngân hàng hoặc ví riêng cho vùng mong muốn nếu có thể. Khi ví hết, hạn mức hết, không cần ý chí.

Cuối mỗi tuần, nhìn lại năm phút: đã dùng bao nhiêu phần trăm hạn mức, còn lại bao nhiêu, có khoản nào bất ngờ không. Việc nhìn thấy con số thật thường khiến hành vi tự điều chỉnh mà không cần ép buộc.

Điều chỉnh hằng tháng

Cuối mỗi tháng, hãy dành mười đến mười lăm phút rà soát:

1. Tổng từng vùng so với kế hoạch: thiết yếu, mong muốn, tiết kiệm.
2. Giải trí Hitclub có vượt hạn mức không? Nếu vượt, tháng sau giảm hạn mức, không bù bằng cách lấy từ vùng khác.
3. Thu nhập có thay đổi không? Nếu thu nhập giảm, giảm đồng loạt vùng mong muốn trước.
4. Tiết kiệm có đạt đủ 20% không? Nếu không, kiểm tra xem vùng mong muốn có đang lấn sang không.
5. Ghi lại một điều rút ra, ví dụ "tuần cuối tháng dễ chi quá tay".

Nếu hai tháng liên tiếp vượt hạn mức, đừng nâng hạn mức. Đó là tín hiệu để bạn chậm lại, nói chuyện với người thân hoặc tìm sự hỗ trợ.

Sai lầm thường gặp khi lập ngân sách

• Lập ngân sách dựa trên thu nhập mong đợi thay vì thu nhập thực nhận.
• Coi vùng tiết kiệm là phần dư. Hãy chuyển tiết kiệm ngay đầu tháng, phần còn lại mới được chi.
• Không có quỹ khẩn cấp, khiến khi có việc bất ngờ lại phải lấy từ vùng giải trí hoặc đi vay.
• Dùng tiền thiết yếu "tạm thời" cho giải trí với ý định hoàn lại sau.
• Lập xong rồi bỏ, không bao giờ nhìn lại.

Nội dung này chỉ mang tính hướng dẫn an toàn và dành cho người đủ 18 tuổi. Hãy tuân thủ pháp luật tại nơi cư trú, đặt giới hạn giải trí rõ ràng về tiền và thời gian, tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và dừng lại ngay khi thấy việc sử dụng bắt đầu ảnh hưởng tới cuộc sống hay gia đình.

Tham khảo thông tin tại Tải Hit Club.