Lập ngân sách theo quy tắc 50/30/20 và chỗ cho giải trí Go88

Nhiều người chỉ nhận ra mình chi cho giải trí quá tay khi số dư cuối tháng đã mỏng. Lý do thường không phải thiếu kỷ luật mà là thiếu một tấm bảng: tiền vào rồi ra mà không có ô nào quy định "phần này dành cho việc gì". Quy tắc 50/30/20 là một trong những tấm bảng đơn giản nhất, và với WoolMap, nó hợp để ghim lên đầu mỗi tháng. Điểm quan trọng với người dùng Go88 là giải trí chỉ là một phần nằm gọn trong một cột, chứ không được lan sang hai cột còn lại.

Ảnh: 2H Media / Unsplash

Ba cột của quy tắc 50/30/20

Quy tắc chia thu nhập sau thuế, tức số tiền thật sự về tay bạn, thành ba phần:

• 50% thiết yếu. Những khoản không có không được: tiền nhà, điện nước, ăn uống cơ bản, đi lại, học phí, bảo hiểm, trả nợ tối thiểu.
• 30% mong muốn. Những khoản làm cuộc sống dễ chịu hơn nhưng không bắt buộc: cà phê với bạn, xem phim, du lịch, mua sắm, đăng ký dịch vụ, và giải trí trực tuyến.
• 20% tiết kiệm và nghĩa vụ tài chính. Quỹ khẩn cấp, tiền tiết kiệm dài hạn, đầu tư an toàn theo khả năng, trả nợ vượt mức tối thiểu.

Đây là khung tham khảo, không phải luật. Người sống ở thành phố đắt đỏ có thể cần 60% cho thiết yếu, người thu nhập cao có thể đẩy tiết kiệm lên cao hơn. Cái đáng giữ là cấu trúc ba cột.

Giải trí Go88 nằm ở cột 30

Câu then chốt của bài: giải trí nằm trong 30%, và 30% đó phải chia sẻ với mọi thứ khác bạn muốn. Nghĩa là chi cho Go88 không có cột riêng, không được "mượn" từ cột 50, và tuyệt đối không được lấy từ cột 20.

Hãy hình dung cột 30 như một chiếc bàn có vài chỗ ngồi. Nếu giải trí trực tuyến chiếm gần hết chỗ, bạn sẽ phải bỏ bữa gặp bạn, bỏ chuyến đi cuối tuần. Cách nghĩ này giúp bạn thấy chi phí cơ hội một cách tự nhiên, không cần ai nhắc.

Cách tính hạn mức bằng ví dụ

Giả sử thu nhập thực nhận hằng tháng của bạn là 12 triệu đồng. Ba cột sẽ là:

1. Thiết yếu: 6 triệu.
2. Mong muốn: 3,6 triệu.
3. Tiết kiệm: 2,4 triệu.

Trong 3,6 triệu ở cột mong muốn, bạn liệt kê những khoản đã biết trước: ăn uống ngoài, cà phê, đăng ký dịch vụ phát nhạc hoặc phim, quà sinh nhật, đi chơi. Giả sử các khoản này cộng lại khoảng 2,6 triệu. Phần còn lại, khoảng 1 triệu, là trần tối đa cho giải trí trực tuyến trong tháng, bao gồm cả Go88. Đây là trần, không phải mục tiêu phải chi hết.

Thêm hai bước để con số có sức nặng:

• Chia nhỏ theo tuần. 1 triệu chia bốn tuần là 250 nghìn mỗi tuần. Hết tuần mà chưa chi thì không dồn sang tuần sau để chi gấp đôi.
• Đặt trần cho từng phiên. Ví dụ mỗi phiên không quá một phần nhỏ của hạn mức tuần, và gắn thêm giới hạn thời gian.

Nếu thu nhập bấp bênh, hãy tính theo mức thấp nhất của ba tháng gần nhất thay vì mức đỉnh. Hạn mức nên đặt sao cho trong tháng tồi tệ nhất bạn vẫn không động tới hai cột còn lại.

Theo dõi hằng tháng

Một tấm bảng không cập nhật sẽ nhanh chóng thành tờ giấy cũ. Quy trình theo dõi tối giản gồm:

• Ghi mỗi khoản chi ngay khi phát sinh, bằng ứng dụng ghi chú hoặc bảng tính. Chờ cuối tuần mới nhớ lại sẽ sai số rất lớn.
• Mở một khoản tách riêng (một ví hoặc tài khoản riêng) chỉ nạp đúng hạn mức giải trí. Hết tiền trong ví đó là hết phiên, không nạp thêm từ nơi khác.
• Xem lại cuối tuần trong mười phút: đã chi bao nhiêu trên hạn mức, có khoản nào vượt, vì sao.
• Chốt sổ cuối tháng: cộng từng cột, so với 50/30/20 dự định, ghi lại một nhận xét ngắn.

Tránh các nguồn tiền không nằm trong kế hoạch, như vay mượn, thẻ tín dụng, hay tiền để dành cho hóa đơn. Dùng những nguồn đó cho giải trí là dấu hiệu đỏ, và nên dừng lại ngay khi bạn thấy mình đang làm vậy.

Điều chỉnh khi cuộc sống đổi

Ngân sách tốt là ngân sách biết co giãn. Cuối mỗi tháng, hãy xem lại ba câu hỏi: cột thiết yếu có vượt 50% không và vì sao, cột mong muốn có chỗ cho những thứ bạn thật sự yêu thích không, và cột tiết kiệm có đạt 20% không.

• Nếu thiết yếu tăng (nhà đắt hơn, có thêm người phụ thuộc), cột mong muốn phải giảm theo, và hạn mức giải trí giảm trước tiên.
• Nếu thu nhập tăng, hãy đẩy phần tăng vào cột tiết kiệm trước, rồi mới chia thêm cho mong muốn.
• Nếu một tháng bạn vượt hạn mức giải trí, đừng bù bằng cách cắt tiết kiệm. Hãy giảm hạn mức tháng sau và tìm hiểu nguyên nhân: mệt, căng thẳng, buồn chán hay bị cuốn theo cảm xúc.
• Nếu nhiều tháng liền bạn chạm trần, hãy hạ trần xuống thay vì nâng lên.

Sai lầm thường gặp

• Tính tỷ lệ trên thu nhập chưa trừ thuế hay trên khoản "hy vọng nhận".
• Coi 30% là chỉ tiêu phải dùng hết.
• Lấy từ quỹ khẩn cấp vì "chỉ lần này".
• Không tách ví nên không biết mình đã chi bao nhiêu.
• Hạn mức đặt cao ngay từ đầu vì tin rằng sẽ "gỡ lại được".

Chốt tấm bảng

Một ô giải trí có viền rõ, nằm trong cột mong muốn, có con số cụ thể, có ví riêng và có buổi xem lại hằng tuần. Chỉ cần giữ được ngần ấy, bạn đã đi trước phần lớn người chơi không có kế hoạch.

Nội dung chỉ mang tính hướng dẫn dành cho người đủ 18 tuổi trở lên và không phải lời khuyên tài chính cá nhân. Hãy tuân thủ pháp luật tại nơi cư trú, đặt giới hạn giải trí rõ ràng về thời gian và ngân sách, không dùng tiền thiết yếu hay tiền vay, và tự chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình. Nếu việc chi tiêu gây áp lực, hãy tạm dừng và tìm sự hỗ trợ phù hợp.

Tham khảo thông tin tại Go 88.